Magazyn energii podczas blackoutu - kiedy działa backup?
Sprawdź, kiedy magazyn energii zasili dom podczas blackoutu, czym różni się EPS od pełnego backupu i jak oszacować czas pracy baterii.
Jest mróz, wiatr zerwał linię, a pompa obiegowa i piec potrzebują prądu, żeby ogrzać dom. Magazyn może podtrzymać zasilanie podczas awarii, ale tylko wtedy, gdy falownik i instalacja mają przygotowaną funkcję backupu. Sama bateria nie wystarczy.
Backup działa tylko wtedy, gdy przygotowano go razem z instalacją
- Zwykła fotowoltaika wyłącza się po zaniku napięcia w sieci.
- EPS często zasila wydzielone obwody, a pełny backup wymaga odpowiedniego przełączania i falownika.
- Czas pracy zależy od poboru urządzeń, mocy falownika i energii zostawionej w baterii.
- Rozdzielnia może wymagać wydzielenia obwodów oraz montażu automatyki przełączającej.
Fotowoltaika wyłącza się, bo musi odłączyć od sieci
Gdy znika napięcie w sieci, zwykły falownik on-grid przestaje pracować. To zabezpieczenie antywyspowe: zapobiega wysyłaniu energii z domowej instalacji na linię, przy której mogą pracować ekipy techniczne. Panele mogą być oświetlone, a dom i tak zostanie bez prądu.
TAURON Dystrybucja wymienia zabezpieczenie przed pracą wyspową wśród zabezpieczeń mikroinstalacji. Celowe zasilanie domu w wyspie wymaga osobnego układu, który odseparuje dom od sieci i utworzy lokalne źródło napięcia. Przy awarii samo posiadanie magazynu nie zmienia sposobu działania falownika.
To właśnie dlatego hasło „magazyn energii brak prądu” nie oznacza automatycznie, że lodówka będzie działać. Trzeba sprawdzić, czy konkretny falownik obsługuje pracę wyspową, czy bateria jest z nim zgodna i czy obwody domu zostały przygotowane do zasilania awaryjnego.
EPS może zasilić gniazdo, a pełny backup cały wydzielony układ
Nazwy „EPS”, „backup” i „praca wyspowa” bywają używane zamiennie, choć opisują różne elementy rozwiązania. EPS zwykle oznacza wyjście awaryjne falownika, a praca wyspowa opisuje działanie instalacji po odłączeniu od sieci. Pełny backup może obejmować więcej obwodów, jeśli pozwalają na to urządzenia i sposób wykonania instalacji.
Różnicę dobrze pokazuje Fronius GEN24. Jego funkcja PV Point zapewnia awaryjny obwód jednofazowy o mocy do 3 kW, a instrukcja podaje około 15 sekund czasu przełączenia. Producent zastrzega też, że ten wariant nie jest zasilaczem bezprzerwowym, a urządzenia z silnikiem, jak lodówka czy pompa, mogą mieć wysoki prąd rozruchowy. Oznaczenie EPS samo w sobie nie gwarantuje więc ani natychmiastowego przełączenia, ani zasilania całego domu.
Jeśli instalacja ma podtrzymywać piec i pompę obiegową, sprawdź w dokumentacji falownika moc wyjścia awaryjnego, liczbę faz, czas przełączenia oraz dopuszczalne obciążenie chwilowe. Pytanie „czy magazyn energii działa podczas blackoutu?” ma odpowiedź dopiero po sprawdzeniu całego zestawu: falownika, baterii, zabezpieczeń i rozdzielni.
Najpierw podtrzymaj ogrzewanie, chłodzenie i łączność
W zimowej awarii celem zwykle nie jest zasilanie każdego gniazdka. Priorytetem jest utrzymanie pracy urządzeń, które ograniczają wychładzanie domu i pozwalają skontaktować się z innymi: sterownika pieca, pompy obiegowej, lodówki i routera.
| Sytuacja | Prawdopodobny skutek | Co zrobić |
|---|---|---|
| Falownik ma wyjście EPS, ale nie ma wydzielonych obwodów | Prąd może być dostępny tylko na osobnym wyjściu lub gnieździe | Ustal, które obwody mają być podtrzymywane i czy da się je przełączyć |
| Pompa lub lodówka nie startuje po przełączeniu | Prąd rozruchowy może przekraczać chwilową moc wyjścia | Sprawdź parametry rozruchowe urządzenia i przeciążalność falownika |
| Do backupu podłączono kuchenkę, czajnik albo grzałkę | Duże obciążenie może szybko rozładować baterię lub przeciążyć układ | Wyłącz energochłonne odbiorniki i zostaw zasilanie urządzeniom priorytetowym |
| Magazyn ma energię, ale zimą panele produkują niewiele | Po rozładowaniu baterii podtrzymanie może się skończyć | Załóż krótszy czas pracy bez ponownego ładowania z PV |
Do obwodów awaryjnych można dodać kilka punktów oświetleniowych i gniazdo do ładowania telefonu. Nie podłączałbym od razu całego domu, jeśli wśród odbiorników są płyta indukcyjna, piekarnik, bojler lub ładowarka samochodu. Mogą zużyć energię szybciej, niż wynikałoby z samej pojemności baterii.
Przy poborze 300 W magazyn 10 kWh daje około 27 godzin
Pojemność w kilowatogodzinach nie mówi sama, jak długo dom będzie działał. Potrzebne są jeszcze założenia o dostępnej energii i średnim poborze urządzeń. W poniższym przykładzie przyjmuję, że na zasilanie odbiorników trafia około 81% pojemności nominalnej, po uwzględnieniu rezerwy baterii i strat przetwarzania, a wybrane obwody pobierają średnio 300 W.
| Pojemność magazynu | Energia przyjęta do przykładu | Szacowany czas przy średnim poborze 300 W |
|---|---|---|
| 10 kWh | 8,1 kWh | około 27 godzin |
| 15 kWh | 12,15 kWh | około 40 godzin |
To obliczenie nie jest gwarancją czasu pracy: lodówka cyklicznie się włącza, pompa może pobierać różną moc, a rozruch urządzeń obciąża falownik mocniej niż ich praca ustalona. Jeśli średni pobór wzrośnie do 600 W, czas z tego przykładu spadnie mniej więcej o połowę. Przy awarii zimą nie zakładałbym też, że fotowoltaika szybko uzupełni baterię.
Backup może wymagać zmian w rozdzielni, więc wycena zależy od domu
Żeby zasilanie awaryjne domu działało bezpiecznie, instalator musi odłączyć zasilane obwody od sieci podczas pracy wyspowej. W zależności od falownika i zakresu podtrzymania potrzebny może być przełącznik, automatyka backupowa, osobna sekcja rozdzielni albo przebudowa części obwodów. Tego nie da się ocenić wyłącznie po pojemności baterii.
Przy istniejącej fotowoltaice trzeba dodatkowo sprawdzić model falownika, fazowość instalacji, zgodność magazynu oraz wolne miejsce w rozdzielni. Magave dobiera rozwiązania także do już działających instalacji PV; zakres prac i koszt wersji z backupem zależą od tego, co można wykorzystać, a co trzeba dołożyć. Bez oględzin lub danych o instalacji podanie jednej kwoty byłoby zgadywaniem.
Przed zamówieniem poproś o rozpisanie wyceny na magazyn, falownik lub jego wymianę, elementy przełączające, prace w rozdzielni i uruchomienie funkcji awaryjnej. Montaż magazynu energii z zasilaniem awaryjnym powinien uwzględniać listę obwodów, które mają działać po zaniku sieci, a nie kończyć się na samym podłączeniu baterii.
Najpierw ustal, co ma działać podczas awarii
Jeśli celem jest podtrzymanie routera, oświetlenia i lodówki, wystarczy inny zakres instalacji niż przy zasilaniu pompy ciepła czy większości domu. Uważam, że najlepiej zacząć od listy urządzeń i ich mocy rozruchowej, a dopiero potem dobierać pojemność magazynu oraz wariant EPS lub pełnego backupu.
Magave realizuje dobór i montaż w województwach dolnośląskim, łódzkim, lubuskim, małopolskim, mazowieckim, opolskim, śląskim, świętokrzyskim i wielkopolskim. Po bezpłatną wycenę możesz zgłosić się przez formularz na stronie magave.pl albo telefonicznie pod numerem +48 455 575 115.